Odnalezienie idola ze Zbrucza

Kontekst wydarzenia

Kamienny posąg o czterech twarzach, znany jako Światowid ze Zbrucza, został dostrzeżony w wysychającym korycie rzeki przez miejscową ludność. Unikalny monument z wapienia, przedstawiający twarze domniemanych bóstw słowiańskich, został zabezpieczony przez właściciela ziemskiego Mieczysława Potockiego, który podarował go Towarzystwu Naukowemu Krakowskiemu. Choć przez półtora wieku uznawano go za bezcenny dowód istnienia panteonu bóstw słowiańskich, to współczesne badania wskazują, że posąg to XIX-wieczna mistyfikacja z epoki romantyzmu, powiązana z poetą Tymonem Zaborowskim. Ekspertyzy fizykochemiczne wykazały brak wielowiekowych osadów rzecznych i ślady nowożytnych dłut, co dowodzi, że rzeźba została umieszczona w rzece zaledwie na kilka dekad przed jej głośnym wyłowieniem.