Katalog
Wydarzenia historyczne
Zbiór opublikowanych wydarzeń z gry. Każda karta prowadzi do krótkiego opracowania z datą, miejscem, kontekstem i źródłami.
1903
Bronisław Piłsudski nagrywa pieśni Ajnów w Tunajczy
Sachalin, Polska
Wiosną 1903 roku Bronisław Piłsudski prowadził badania etnograficzne wśród Ajnów zamieszkujących wschodnie wybrzeże Sachalinu. Podczas wyprawy...
1896
Karol Olszewski wykonuje pierwsze polskie zdjęcia rentgenowskie
Kraków, Małopolska, Polska
W styczniu 1896 roku profesor Karol Olszewski z Uniwersytetu Jagiellońskiego wykonał w Krakowie pierwsze...
1627
Śmierć ostatniej znanej samicy tura w Puszczy Jaktorowskiej
Jaktorów, Mazowsze, Polska
W 1627 roku w Puszczy Jaktorowskiej na Mazowszu padła ostatnia znana i historycznie odnotowana samica tura – potężnego dzikiego przodka bydła domowego. Ostatni byk...
1957
Budowa Polskiej Stacji Naukowej w Hornsundzie
Spitsbergen, Norwegia
Latem 1957 roku, w ramach polskiego udziału w III Międzynarodowym Roku Geofizycznym, ekspedycja Polskiej Akademii Nauk pod kierownictwem...
1947
Otwarcie Państwowego Muzeum Oświęcim-Brzezinka
Oświęcim, Małopolska, Polska
14 czerwca 1947 roku, w siódmą rocznicę przywiezienia do KL Auschwitz pierwszego transportu polskich...
1978
Wanda Rutkiewicz zdobywa Mount Everest
Mount Everest, Nepal
16 października 1978 roku Wanda Rutkiewicz jako pierwsza osoba z Polski, pierwsza Europejka i trzecia kobieta w historii stanęła na szczycie Mount Everestu. Po trwającym...
1991
Pierwsze połączenie Polski z Internetem
Warszawa, Mazowsze, Polska
Ten moment uznaje się za oficjalne narodziny polskiego Internetu i symboliczny koniec technologicznej izolacji kraju. Fizyk z Uniwersytetu Warszawskiego, Rafał Pietrzak, nawiązał wówczas...
1175-1180
Osadzenie Drzwi Gnieźnieńskich
Gniezno, Wielkopolska, Polska
Osadzenie monumentalnych, odlanych z brązu skrzydeł drzwiowych w ówczesnej romańskiej katedrze w Gnieźnie stanowiło jedno z najbardziej prestiżowych...
1935
Wyjście MS „Piłsudski” w dziewiczy rejs pasażerski na trasie Gdynia – Nowy Jork
Gdynia, Pomorze, Polska
Dziewiczy rejs MS „Piłsudski” był symbolem morskich ambicji II Rzeczypospolitej i wejścia polskiej floty pasażerskiej do prestiżowej, transatlantyckiej elity. Zbudowany...
1932
Otwarcie Instytutu Radowego przez Marię Skłodowską-Curie
Warszawa, Mazowsze, Polska
Otwarcie Instytutu Radowego było spełnieniem wielkiego marzenia podwójnej noblistki o stworzeniu w niepodległej Polsce nowoczesnego...
1931
Otwarcie radiostacji Raszyn
Raszyn, Mazowsze, Polska
Otwarcie radiostacji w Raszynie (często nazywanej ze względu na lokalizację nadajnika radiostacją w Łazach) było spektakularnym...
1867
Założenie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”
Lwów, Ukraina
Powstanie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” było przełomowym momentem dla odrodzenia biologicznego i moralnego polskiego społeczeństwa...
1873
Założenie Towarzystwa Tatrzańskiego
Zakopane, Małopolska, Polska
Powstanie Towarzystwa Tatrzańskiego było kluczowym momentem dla odkrycia, zbadania oraz ochrony Tatr, a także...
1909
Założenie TOPR
Zakopane, Małopolska, Polska
Powstanie Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego było odpowiedzią na rozwój taternictwa i rosnącą...
1948
Wystawa Ziem Odzyskanych
Wrocław, Dolny Śląsk, Polska
Wystawa Ziem Odzyskanych była gigantycznym propagandowym i urbanistycznym przedsięwzięciem władz komunistycznych, mającym na celu udowodnienie...
1921
Bitwa o Górę św. Anny
Góra Świętej Anny, Śląsk, Polska
Bitwa o Górę św. Anny to kluczowy i niezwykle zacięty epizod III powstania śląskiego, mający zdecydować o przynależności państwowej Górnego Śląska. Strategiczne wzgórze...
1943
Spotkanie Jana Karskiego z prezydentem Franklinem Delano Rooseveltem
Waszyngton, Dystrykt Kolumbii, USA
Spotkanie legendarnego kuriera Polskiego Państwa Podziemnego Jana Karskiego z prezydentem USA Franklinem D. Rooseveltem było jednym z najbardziej dramatycznych...
1942
Powstanie Rady Pomocy Żydom „Żegota”
Warszawa, Mazowsze, Polska
„Żegota” była unikalną w skali okupowanej Europy, tajną organizacją państwową, powołaną w celu ratowania ludności żydowskiej przed masową zagładą prowadzoną przez...
1941
Pierwszy zrzut cichociemnych w okupowanej Polsce
Dębowiec, Polska
Operacja „Adolphus” zainaugurowała działalność Cichociemnych – elitarnych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych przerzucanych drogą lotniczą do kraju w celu...
1724
Tumult toruński
Toruń, Kujawy, Polska
Tumult toruński to jeden z najgłośniejszych konfliktów religijnych w osiemnastowiecznej Europie, który dramatycznie zaciążył na międzynarodowym wizerunku Rzeczypospolitej. Zamieszki wybuchły...
1937-1939
Budowa Stalowej Woli w ramach COP
Stalowa Wola, Podkarpacie, Polska
Budowa Stalowej Woli od podstaw w sercu Puszczy Sandomierskiej to jeden z największych i najbardziej spektakularnych sukcesów gospodarczych II Rzeczypospolitej w ramach...
1930
Polscy szachiści pod wodzą Akiby Rubinsteina wygrywają szachową olimpiadę w Hamburgu
Hamburg, Niemcy
Polska reprezentacja szachowa, której liderem był wybitny arcymistrz Akiba Rubinstein, odniosła historyczny triumf podczas III Olimpiady Szachowej w Hamburgu. Polska drużyna...
1898
Henryk Arctowski dociera do wybrzeży Antarktydy na statku "Belgica"
Antarktyda, Brak
Henryk Arctowski, wybitny polski geograf i geofizyk, zapisał się w historii świata jako kierownik naukowy legendarnej, międzynarodowej ekspedycji antarktycznej...
1991
Założenie Radia Maryja
Toruń, Polska
Rozpoczęcie nadawania przez Radio Maryja, stworzone z inicjatywy zakonnika o. Tadeusza Rydzyka, zapoczątkowało...
1461
Lincz na Andrzeju Tęczyńskim
Kraków, Małopolska, Polska
Lincz na potężnym magnacie Andrzeju Tęczyńskim był jednym z najbardziej gwałtownych konfliktów między szlachtą a mieszczaństwem w historii średniowiecznej Polski. Wszystko zaczęło się od...
1971
Wysadzenie auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu
Opole, Śląsk, Polska
Jerzy i Ryszard Kowalczykowie zdetonowali ładunek wybuchowy w auli uczelni, aby zamanifestować sprzeciw...
1956
Uwolnienie kardynała Wyszyńskiego
Warszawa, Mazowsze, Polska
Prymas Polski, kardynał Stefan Wyszyński, został uwolniony po ponad trzech latach bezprawnego internowania przez władze komunistyczne (od września 1953 r. był więziony kolejno...
1996
Koncert Michaela Jacksona w Warszawie podczas trasy HIStory World Tour
Warszawa, Mazowsze, Polska
Jedyny występ Michaela Jacksona w Polsce zgromadził na lotnisku Bemowo ponad 100 tysięcy widzów, stając się jednym z największych wydarzeń muzycznych...
1813
Śmierć Józefa Poniatowskiego podczas bitwy pod Lipskiem
Lipsk, Niemcy
Podczas odwrotu wojsk napoleońskich po porażce w „bitwie narodów”, ciężko ranny dowódca polskiego korpusu, książę Józef Poniatowski, utonął w rzece Elsterze podczas...
1921
Plebiscyt na Górnym Śląsku
Śląsk, Polska
Plebiscyt, zarządzany na mocy traktatu wersalskiego, miał rozstrzygnąć o przynależności państwowej uprzemysłowionego regionu Górnego Śląska między odrodzoną...
1861
Pogrzeb ofiar masakry w Warszawie
Warszawa, Mazowsze, Polska
Uroczystości pogrzebowe pięciu manifestantów (Filipa Adamkiewicza, Michała Arcichiewicza, Karola Brendela oraz braci Marcelego i Zdzisława Rutkowskich), zastrzelonych przez wojsko rosyjskie...
1596
Zawarcie unii brzeskiej
Brześć, Białoruś
Podczas synodu w Brześciu część hierarchii Cerkwi prawosławnej Rzeczypospolitej, w tym metropolita Michał Rahoza oraz biskupi Hipacy Pociej i Cyryl Terlecki, dokonała...
1845
Otwarcie pierwszego odcinka Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej
Warszawa, Mazowsze, Polska
Uruchomienie pierwszego odcinka kolei w Królestwie Polskim było przełomowym momentem dla gospodarki i nowoczesnej infrastruktury kraju. Linia, zaprojektowana przez...
1944
Śmierć Krzysztofa Kamila Baczyńskiego
Warszawa, Mazowsze, Polska
Krzysztof Kamil Baczyński, jeden z najwybitniejszych poetów pokolenia Kolumbów, zginął czwartego dnia powstania warszawskiego. Pełniąc funkcję...
1993
Pierwszy finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy
Warszawa, Mazowsze, Polska
Pierwsza oficjalna zbiórka publiczna zorganizowana przez Jerzego Owsiaka, Waltera Chełstowskiego oraz prof. Bohdana Maruszewskiego, która dała początek największej akcji charytatywnej...
1765
Otwarcie Szkoły Rycerskiej – pierwszej szkoły wojskowej w Polsce
Warszawa, Mazowsze, Polska
Szkoła Rycerska została założona z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego na początku jego panowania. Była to pierwsza w Rzeczypospolitej szkoła państwowa...
1966
Obchody Milenium Chrztu Polski na Jasnej Górze
Częstochowa, Polska
Kulminacyjny punkt kościelnych obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski, zorganizowany pod przewodnictwem Prymasa Stefana Wyszyńskiego oraz Episkopatu Polski. Na Jasnej Górze zgromadził się...
1858
Premiera Halki Stanisława Moniuszki
Warszawa, Mazowsze, Polska
Na scenie Teatru Wielkiego w Warszawie odbyła się oficjalna, warszawska premiera pełnej, czteroaktowej wersji „Halki” Stanisława Moniuszki do libretta...
1932
Odsłonięcie Pomnika Lotnika w Warszawie
Warszawa, Mazowsze, Polska
Pomnik ku czci poległych polskich lotników, monumentalne dzieło rzeźbiarza Edwarda Wittiga, został uroczyście odsłonięty przez prezydenta Ignacego Mościckiego w...
1903
Maria Konopnicka otrzymuje dwór w Żarnowcu z okazji 25-lecia twórczości
Żarnowiec, Podkarpacie, Polska
Uroczystość w Żarnowcu była wyrazem ogromnego uznania społeczeństwa polskiego dla twórczości i działalności patriotycznej Marii Konopnickiej z okazji jubileuszu 25-lecia jej pracy pisarskiej. Dworek wraz z przyległym...
1927
I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina
Warszawa, Mazowsze, Polska
Pierwszy Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina został zorganizowany z inicjatywy...
1792
Ustanowienie Orderu Virtuti Militari
Zieleńce, Ukraina
Król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari w celu nagrodzenia wybitnych czynów żołnierskich po zwycięskiej bitwie pod Zieleńcami, stoczonej w obronie...
1939
Internowanie rządu polskiego przez Rumunię
Burła, Rumunia
W obliczu agresji ZSRR na Polskę, najwyższe władze państwowe II Rzeczypospolitej – w tym prezydent Ignacy Mościcki, premier Felicjan Sławoj Składkowski, minister spraw zagranicznych Józef Beck oraz naczelny wódz marsz...
963-964
Budowa mostów do Ostrowa Lednickiego
Ostrów Lednicki, Wielkopolska, Polska
Powstanie mostów do Ostrowa Lednickiego to jeden z najbardziej imponujących popisów inżynieryjnych i logistycznych wczesnośredniowiecznej Europy Środkowej, ściśle powiązany z procesem chrztu Polski...
1456
Druk Biblii brzeskiej
Brześć Litewski, Litwa
Biblia brzeska to arcydzieło polskiej poligrafii renesansowej i pierwszy pełny przekład Pisma Świętego na język polski dokonany bezpośrednio z języków oryginalnych (hebrajskiego i greckiego). Ten monumentalny projekt...
1031
Bunt Bezpryma
Poznań, Wielkopolska, Polska
Bunt Bezpryma to krwawy przewrót polityczny, który doprowadził do załamania się monarchii wczesnopiastowskiej i ucieczki króla Mieszka II z kraju. Bezprym, najstarszy syn Bolesława Chrobrego...
1933
Odkrycie Biskupina
Biskupin, Polska
Odkrycie Biskupina to jedno z najważniejszych wydarzeń w historii polskiej i europejskiej archeologii XX wieku. Miejscowy nauczyciel, Walenty Szwajcer, zauważył wyłaniające się z wody...
1943
Próba ucieczki z obozu w Sobiborze
Sobibór, Polska
Zbrojne powstanie więźniów w niemieckim obozie zagłady doprowadziło do masowej ucieczki, będącej jednym z nielicznych...
1981
I Krajowy Zjazd Delegatów „Solidarności”
Gdańsk, Pomorze, Polska
Pierwsze w pełni demokratyczne zgromadzenie przedstawicieli niezależnego ruchu związkowego w bloku komunistycznym, w którym wzięło udział blisko 900 delegatów reprezentujących niemal 10 milionów członków...
1940
Utworzenie archiwum Ringelbluma „Oneg Szabat”
Warszawa, Mazowsze, Polska
Z inicjatywy wybitnego historyka dr. Emanuela Ringelbluma odbyło się inauguracyjne zebranie tajnej organizacji, która przyjęła kryptonim...
1264
Wydanie przywileju kaliskiego przez Bolesława Pobożnego
Kalisz, Wielkopolska, Polska
Książę wielkopolski Bolesław Pobożny wydał statut kaliski – przełomowy dokument kodyfikujący status prawny Żydów w jego dzielnicy. Przywilej ten wyjmował ludność żydowską spod...
1904-1909
Wóz Drzymały
Gradowice, Wielkopolska, Polska
Michał Drzymała, polski chłop z Wielkopolski, stał się międzynarodowym symbolem oporu przeciwko pruskiej polityce germanizacyjnej i przepisom rugującym Polaków z ziemi. Gdy pruskie...
1580
Wystawienie aktu lokacyjnego Zamościa
Zamość, Lubelszczyzna, Polska
Kanclerz i hetman wielki koronny Jan Zamoyski wystawił w Jarosławiu akt lokacyjny, dający początek budowie Zamościa – prywatnego miasta-twierdzy, które miało stać się...
1939
Bitwa pod Mokrą
Mokra, Śląsk, Polska
Jedno z pierwszych i najważniejszych starć granicznych kampanii wrześniowej, w którym Wołyńska Brygada Kawalerii pod dowództwem płk. Juliana Filipowicza przez cały dzień...
1979
Wybuch gazu w Rotundzie PKO w Warszawie
Warszawa, Mazowsze, Polska
Eksplozja 500 metrów sześciennych gazu ziemnego doprowadziła do natychmiastowego zapadnięcia się konstrukcji dachu oraz trzech kondygnacji...
2001
Adam Małysz wygrywa Turniej Czterech Skoczni
Bischofshofen, Austria
Adam Małysz zdominował 49. edycję Turnieju Czterech Skoczni, nokautując rywali i zostając pierwszym polskim triumfatorem tego prestiżowego cyklu. Skoczek z Wisły...
1947
Ucieczka Stanisława Mikołajczyka z Polski
Gdynia, Pomorze, Polska
Stanisław Mikołajczyk, były premier rządu RP na uchodźstwie i lider mikołajczykowskiego PSL, podjął decyzję...
1941
Starcie niszczyciela ORP Piorun z pancernikiem Bismarck
Ocean Atlantycki, wody międzynarodowe
Podczas alianckiej obławy na uszkodzony niemiecki pancernik „Bismarck”, płynący w awangardzie 4. Flotylli Niszczycieli polski ORP „Piorun” jako pierwszy...
1817
Założenie Ossolineum we Lwowie
Lwów, Ukraina
Hrabia Józef Maksymilian Ossoliński podpisał akt fundacyjny, na mocy którego powołał do życia jedną z najważniejszych instytucji...
1656
Śluby lwowskie Jana Kazimierza
Lwów, Ukraina
W obliczu klęski militarnej podczas potopu szwedzkiego, król Jan Kazimierz w katedrze lwowskiej dokonał aktu...
1939
Ucieczka okrętu podwodnego ORP „Orzeł” z portu w Tallinnie
Talinn, Estonia
Ucieczka ORP „Orzeł” to jedna z najbardziej brawurowych akcji polskiej marynarki wojennej podczas II wojny światowej. Po wybuchu wojny okręt...
1343
Pokój kaliski – “wieczysty” pokój z Zakonem Krzyżackim
Kalisz, Wielkopolska, Polska
Pokój kaliski kończył trwającą od 1327 roku polsko-krzyżacką wojnę o ziemie utracone przez Polskę (głównie Pomorze Gdańskie, ziemię chełmińską i michałowską). Na mocy traktatu...
1905
Rewolucja 1905 roku w Łodzi
Łódź, Polska
Wydarzenia w Łodzi w czerwcu 1905 roku były najbardziej dramatycznym epizodem rewolucji 1905–1907 na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim. Bezpośrednią przyczyną...
1573
Pierwsza wolna elekcja
Kamionek (Warszawa), Mazowsze, Polska
Po śmierci ostatniego z Jagiellonów, Zygmunta II Augusta, szlachta polska wprowadziła nową zasadę wyboru króla – elekcję viritim, czyli osobisty udział...
1115-1118
Ogłoszenie testamentu Bolesława Krzywoustego
Płock, Mazowsze, Polska
Ogłoszenie przez Bolesława III Krzywoustego ustawy sukcesyjnej było próbą zabezpieczenia stabilności państwa...
1610-1612
Zajęcie Moskwy przez wojska Rzeczypospolitej
Moskwa, Rosja
Po zwycięskiej dla wojsk polskich bitwie pod Kłuszynem (4 lipca 1610 r.), w której hetman Stanisław Żółkiewski rozgromił...
1428
Śmierć Zawiszy Czarnego
Golubac, Serbia
Śmierć najsłynniejszego polskiego rycerza, Zawiszy Czarnego, pozostaje przedmiotem historycznych sporów, a źródła...
1817
Założenie Towarzystwa Filomatów
Wilno, Litwa
Towarzystwo Filomatów (z greckiego philomathes – „miłujący naukę”) zostało zawiązane przez grupę studentów...
1977
Aresztowanie “Konsula” - Czesława Śliwy
Wrocław, Dolny Śląsk, Polska
Czesław Śliwa został aresztowany po serii spektakularnych oszustw, w ramach których podawał się...
1947
Zamach na gen. Karola Świerczewskiego
Łopienka, Bieszczady, Polska
Podczas inspekcji garnizonów w Bieszczadach, kolumna samochodowa gen. Karola Świerczewskiego wpadła w zasadzkę zorganizowaną przez...
1968
Operacja "Dunaj" - interwencja Ludowego Wojska Polskiego w Czechosłowacji
Hradec Králové, Kraj Hradecki, Czechy
W nocy z 20 na 21 sierpnia 1968 roku jednostki 2. Armii Wojska Polskiego, pod dowództwem gen. dyw. Floriana Siwickiego, przekroczyły granicę z Czechosłowacją, biorąc udział w...
1978
Rzekome UFO w Emilcinie
Emilcin, Lubelszczyzna, Polska
10 maja 1978 roku rolnik Jan Wolski zgłosił rzekome spotkanie z nieznanymi istotami i pojazdem, co zapoczątkowało najsłynniejszą w Polsce...
1932-1933
Proces Rity Gorgonowej
Lwów, Ukraina
Jeden z najgłośniejszych procesów poszlakowych II Rzeczypospolitej, w którym Ritę Gorgonową oskarżono o...
1943-1944
Rzeź wołyńska - ludobójstwo przeprowadzone przez UPA
Wołyń, Ukraina
Zorganizowana akcja eksterminacyjna przeprowadzona przez Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) oraz cywilne bojówki ukraińskie, mająca na celu...
1943
Akcja pod Arsenałem
Warszawa, Mazowsze, Polska
Oddziały Grup Szturmowych Szarych Szeregów zaatakowały konwój przewożący więźniów z Pawiaka. W wyniku wymiany ognia uwolniono 21 więźniów, w tym...
2003
Nieudana akcja antyterrorystyczna w Magdalence
Magdalenka, Mazowsze, Polska
Podczas próby zatrzymania dwóch członków gangu „Mutantów”, podejrzanych o zabójstwo policjanta w Parolach, funkcjonariusze jednostki AT zostali ostrzelani z broni automatycznej i zaatakowani...
1643
Męczeńska śmierć Wojciecha Męcińskiego w Japonii
Nagasaki, Japonia
Wojciech Męciński, jezuita i pierwszy znany Polak w Japonii, zginął śmiercią męczeńską w Nagasaki w okresie...
1278-1309
Rozpoczęcie budowy zamku w Malborku
Malbork, Kujawy, Polska
Budowę najstarszej części twierdzy, Zamku Wysokiego, zainicjowano ok.1278 r. na prawym brzegu Nogatu, tworząc...
1915-1918
Badania etnologiczne Bronisława Malinowskiego na Wyspach Trobrianda
Wyspy Trobirand, Papua-Nowa Gwinea
Bronisław Malinowski przeprowadził na Wyspach Trobrianda wieloletnie badania terenowe, wprowadzając metodę obserwacji uczestniczącej jako fundament...
1926
Spotkanie na moście Poniatowskiego podczas zamachu majowego
Warszawa, Mazowsze, Polska
12 maja 1926 roku na moście Poniatowskiego w Warszawie doszło do spotkania marszałka Józefa Piłsudskiego z prezydentem Stanisławem Wojciechowskim i premierem Wincentym Witosem, w trakcie prób...
1989
Obrady Okrągłego Stołu
Warszawa, Mazowsze, Polska
W dniach od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 roku w Warszawie odbyły się obrady Okrągłego Stołu, prowadzone...
1983
Jan Paweł II spotyka się z zamachowcem
Rzym, Włochy
27 grudnia 1983 roku w więzieniu Rebibbia w Rzymie Jan Paweł II spotkał się z Mehmetem Ali Ağcą, który 13 maja 1981 roku dokonał zamachu...
1934-1939
Miejsce Odosobnienia w Berezie Kartuskiej
Bereza Kartuska, Białoruś
Miejsce Odosobnienia w Berezie Kartuskiej zostało utworzone przez władze sanacyjne w lipcu 1934 roku na mocy decyzji administracyjnej...
1976
Powstanie Komitetu Obrony Robotników
Warszawa, Mazowsze, Polska
Komitet Obrony Robotników powstał jako odpowiedź na brutalne represje władz PRL wobec uczestników protestów robotniczych z czerwca 1976 roku w Radomiu i Ursusie. Organizacja ta...
1967
Zerwanie stosunków dyplomatycznych z Izraelem
Warszawa, Mazowsze, Polska
W następstwie wybuchu wojny sześciodniowej na Bliskim Wschodzie władze PRL, podążając za wytycznymi ZSRR oraz innych państw bloku wschodniego, podjęły...
1980
Odsłonięcie Pomnika Poległych Stoczniowców 1970
Gdańsk, Pomorze, Polska
Pomnik został wzniesiony dla upamiętnienia robotników zamordowanych przez milicję i wojsko podczas krwawo stłumionych protestów grudniowych w 1970 roku. Uroczystość odsłonięcia trzech...
965-966
Wizyta Ibrahima ibn Jakuba w Krakowie
Kraków, Małopolska, Polska
Żydowski kupiec i dyplomata z tortoskiej Hiszpanii, Ibrahim ibn Jakub, w trakcie swoich podróży po Europie Środkowej odwiedził Kraków, który wówczas był znaczącym...
967
Pokonanie Wichmana przez drużynę Mieszka I
Pomorze Zachodnie, Polska
Po trwającym kilka lat konflikcie Mieszka I z banitą saskim Wichmanem Młodszym, wspieranym przez Wolinian, doszło do decydującego starcia, w którym książę Polan...
1683
Odsiecz wiedeńska
Wiedeń, Austria
Połączone wojska koalicji chrześcijańskiej pod wodzą króla Polski Jana III Sobieskiego pokonały armię Imperium Osmańskiego dowodzoną przez wielkiego wezyra Kara Mustafę. Punktem zwrotnym...
1983
Pokojowa Nagroda Nobla dla Lecha Wałęsy
Oslo, Norwegia
Przyznanie Pokojowej Nagrody Nobla liderowi „Solidarności” było międzynarodowym uznaniem polskiego ruchu opozycyjnego przeciwko totalitarnemu...
1384
Koronacja Jadwigi Andegaweńskiej na króla Polski
Kraków, Małopolska, Polska
Uroczystość koronacji dziesięcioletniej Jadwigi Andegaweńskiej odbyła się w katedrze wawelskiej, gdzie została ona namaszczona i ukoronowana na króla Polski, co było bezprecedensowym...
2005
Pogrzeb Jana Pawła II
Watykan, Polska
Uroczystości pogrzebowe Jana Pawła II, którym przewodniczył kardynał Joseph Ratzinger, zgromadziły na placu św. Piotra oraz w bezpośrednim sąsiedztwie...
1939-1941
Zbrodnia w Palmirach
Palmiry, Mazowsze, Polska
W ramach niemieckiej operacji „Akcja AB”, w Palmirach dokonywano masowych egzekucji polskiej inteligencji i elit, więzionych wcześniej na Pawiaku. Niemcy, dążąc do...
1957
Odkrycie polskiego zagłębia miedziowego
Polkowice, Dolny Śląsk, Polska
Niezwykle ważnym momentem dla polskiego przemysłu wydobywczego było odkrycie bogatych złóż rud miedzi przez zespół geologów pod kierownictwem Jana Wyżykowskiego. Po latach poszukiwań...
1939
Oblężenie Warszawy
Warszawa, Mazowsze, Polska
Oblężenie rozpoczęło się 8 września 1939 roku, gdy niemieckie oddziały podjęły próbę zdobycia stolicy z marszu, co zostało powstrzymane przez zacięty opór polskich wojsk...
1981
Bunt w areszcie śledczym w Bydgoszczy
Bydgoszcz, Kujawy, Polska
Bezpośrednią przyczyną buntu była próba ucieczki 17-letniego Jacka Cieślewicza, który podczas spaceru został postrzelony przez strażnika. Osadzeni, przekonani, że nastolatek zmarł, rozpoczęli...
1795
Abdykacja Stanisława Augusta Poniatowskiego
Grodno, Litwa
25 listopada 1795 roku, w dniu imienin carycy Katarzyny II, król Stanisław August Poniatowski podpisał w Grodnie akt abdykacji. Dokument został sporządzony...
1938
Otwarcie Wysokogórskiego Obserwatorium Meteorologicznego na Kasprowym Wierchu
Zakopane, Małopolska, Polska
Budowę obiektu ukończono w 1938 roku po siedmiu miesiącach prac, co było osiągnięciem inżynieryjnym z uwagi na warunki wysokogórskie (1987 m n.p.m.). Stacja stała się...
1579-1580
Napisanie cyklu Trenów przez Jana Kochanowskiego
Czarnolas, Mazowsze, Polska
Cykl dziewiętnastu utworów żałobnych, napisanych przez Jana Kochanowskiego po nagłej śmierci jego niespełna trzyletniej córki, Urszulki. Poeta dokonał w nich...
1677-1696
Budowa Pałacu w Wilanowie
Warszawa, Mazowsze, Polska
Inwestycja rozpoczęła się w 1677 roku od zakupu wsi Milanów przez Jana III Sobieskiego, natomiast rok 1681 wyznacza początek kluczowej...
1978
Karol Wojtyła wybrany na papieża
Watykan, VA, Polska
Podczas konklawe zwołanego po nagłej śmierci Jana Pawła I, metropolita krakowski kardynał Karol Wojtyła został wybrany na następcę św. Piotra, przyjmując imię Jan Paweł II. Był to...
1767-1780
Canaletto tworzy weduty Warszawy
Warszawa, Mazowsze, Polska
Na zaproszenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, wenecki malarz Bernardo Bellotto osiadł w Warszawie i wykonał serię 26 wielkoformatowych wedut miasta. Obrazy cechuje...
1960
Walka o krzyż w Nowej Hucie
Kraków, Małopolska, Polska
27 kwietnia 1960 roku władze komunistyczne podjęły próbę usunięcia krzyża ustawionego przez mieszkańców na placu wyznaczonym pod budowę kościoła. Decyzja o likwidacji krzyża...
1890-1892
Namalowanie cyklu „Poczet królów i książąt polskich” przez Jana Matejkę
Kraków, Małopolska, Polska
Jan Matejko stworzył ten monumentalny cykl portretów w latach 1890–1892, odpowiadając na potrzebę utrwalenia historycznej ciągłości państwowości polskiej w okresie zaborów. Kolekcja składa się z 44 wizerunków władców...
1990
Przekazanie insygniów władzy prezydenckiej Lechowi Wałęsie przez Ryszarda Kaczorowskiego
Warszawa, Mazowsze, Polska
Podczas uroczystej ceremonii na Zamku Królewskim, ostatni prezydent RP na uchodźstwie, Ryszard Kaczorowski, dokonał aktu symbolicznego zamknięcia działalności...
1978
Lot Mirosława Hermaszewskiego w kosmos
Bajkonur, Kazachstan
Mirosław Hermaszewski w ramach radzieckiego programu Interkosmos odbył lot na pokładzie statku Sojuz 30, który zacumował...
1963
Epidemia ospy we Wrocławiu
Wrocław, Dolny Śląsk, Polska
Ostatnia w Europie epidemia ospy prawdziwej została sprowadzona do Wrocławia przez oficera służb bezpieczeństwa, który wrócił z podróży do Indii. Choroba rozprzestrzeniła się...
1578
Powołanie piechoty wybranieckiej przez Stefana Batorego
Warszawa, Mazowsze, Polska
Król Stefan Batory, dążąc do wzmocnienia potencjału militarnego Rzeczypospolitej, wydał dekret o stworzeniu nowej formacji pieszej. Piechota wybraniecka była...
1794
Bitwa pod Racławicami
Racławice, Małopolska, Polska
4 kwietnia 1794 roku pod Racławicami wojska powstańcze pod dowództwem Tadeusza Kościuszki pokonały oddziały rosyjskie. W bitwie szczególnie...
1994
Pierwszy odcinek "Jednego z dziesięciu"
Lublin, Lubelszczyzna, Polska
Teleturniej „Jeden z dziesięciu”, oparty na brytyjskim formacie „Fifteen to One”, zadebiutował na antenie TVP2 3 czerwca 1994 roku. Prowadzony...
1919
Uprowadzenie i zabójstwo Róży Luksemburg
Berlin, Brandenburgia, Niemcy
Róża Luksemburg, czołowa teoretyczka marksizmu i współzałożycielka Komunistycznej Partii Niemiec (KPD), została uprowadzona...
965
Ślub Mieszka I i Dobrawy
Ratyzbona, Bawaria, Niemcy
Małżeństwo Mieszka I z czeską księżniczką Dobrawą było kluczowym posunięciem politycznym, które scementowało sojusz polsko-czeski i bezpośrednio otworzyło drogę do...
1928
Ustanowienie Biblioteki Narodowej
Warszawa, Mazowsze, Polska
Utworzenie Biblioteki Narodowej na mocy rozporządzenia Prezydenta RP z 1928 roku stanowiło zwieńczenie wieloletnich...
1965
Wystosowanie „Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich”
Watykan, 1965, Watykan
Dokument, którego głównym autorem był abp Bolesław Kominek, zawierał słynne wezwanie: „udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”. Sformułowanie to stało się...
1578
Premiera “Odprawy posłów greckich” Jana Kochanowskiego na ślubie Jana Zamoyskiego
Ujazdów, Mazowsze, Polska
Premiera „Odprawy posłów greckich” Jana Kochanowskiego stanowiła centralny punkt artystyczny wesela Jana Zamoyskiego z Krystyną Radziwiłłówną. W widowisku...
1943
Śmierć Władysława Sikorskiego w katastrofie lotniczej na Gibraltarze
Gibraltar, Gibraltar
Śmierć Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych i Premiera Rządu RP na Uchodźstwie w katastrofie bombowca B-24 Liberator była wstrząsem...
1984
Porwanie i zabójstwo ks. Jerzego Popiełuszki
Włocławek, Kujawy, Polska
Uprowadzenie i brutalne zamordowanie kapelana „Solidarności” przez funkcjonariuszy IV Departamentu MSW stanowiło jeden z najtragiczniejszych aktów terroru państwowego w historii PRL. Oficjalne śledztwo...
1983
Aresztowanie i śmierć Grzegorza Przemyka
Warszawa, Mazowsze, Polska
Śmierć 19-letniego maturzysty, który zmarł w wyniku obrażeń wewnętrznych zadanych przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej na komisariacie przy ul. Jezuickiej, stała się...
1308
Rzeź Gdańska
Gdańsk, Pomorze, Polska
Rzeź Gdańska była krwawym zajęciem grodu gdańskiego przez wojska zakonu krzyżackiego, które wkroczyły...
1944
Godzina W. Wybuch Powstania Warszawskiego
Warszawa, Mazowsze, Polska
1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17:00, tzw. „Godzinie W”, w Warszawie rozpoczęło się Powstanie Warszawskie, zbrojne wystąpienie Armii Krajowej przeciw niemieckiej okupacji. Walki wybuchły...
1936
Założenie Frontu Morges
Morges, Szwajcaria
Koalicja polityczna zawiązana przez środowiska centrowe i chadeckie z inicjatywy gen. Władysława Sikorskiego oraz Ignacego Jana Paderewskiego. Celem porozumienia było stworzenie silnej...
1993
Katastrofa promu Jan Heweliusz
Morze Bałtyckie, Polska
Podczas sztormu o sile 12 w skali Beauforta prom Jan Heweliusz stracił stateczność i wywrócił się do góry dnem, co doprowadziło do śmierci 55 osób. Katastrofa, będąca najtragiczniejszym wypadkiem...
1932
Janusz Kusociński zdobywa złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles
Los Angeles, Stany Zjednoczone, Polska
Janusz Kusociński wywalczył złoto z rekordowym czasem 30:11,4, wykorzystując nowatorski system monitorowania tempa, który stał się fundamentem polskiej szkoły biegowej. Zwycięstwo odniesione...
1797
Józef Wybicki pisze "Mazurka Dąbrowskiego"
Reggio Emilia, Włochy
Józef Wybicki napisał słowa pieśni na cześć generała Jana Henryka Dąbrowskiego podczas pobytu w Reggio nell’Emilia, gdzie formowały się polskie oddziały walczące u boku...
1993
Steven Spielberg kręci „Listę Schindlera” w Krakowie
Kraków, Małopolska, Polska
Steven Spielberg wybrał Kraków na główną arenę zdjęć do swojego dramatu historycznego, wykorzystując autentyczną architekturę krakowskiego Kazimierza do wiernego odtworzenia klimatu...
1985-1988
Odnalezienie Skarbu Średzkiego
Środa Śląska, Dolny Śląsk, Polska
Skarb został odnaleziony w dwóch fazach podczas prac rozbiórkowych w centrum Środy Śląskiej: w maju 1985 roku robotnicy natrafili na naczynie wypełnione srebrnymi monetami groszowymi, natomiast...
0
Marzec '68 – protest studentów pod pomnikiem Mickiewicza
Warszawa, Mazowsze, Polska
Protest studentów Uniwersytetu Warszawskiego pod pomnikiem Adama Mickiewicza, będący bezpośrednią reakcją na zdjęcie z repertuaru Teatru Narodowego „Dziadów” w reżyserii Kazimierza Dejmka oraz relegowanie z uczelni Ad...
1883
Pierwsze na świecie skroplenie tlenu przez polskich fizyków
Kraków, Małopolska, Polska
Zygmunt Wróblewski i Karol Olszewski dokonali pierwszego na świecie skroplenia tlenu (a wkrótce potem także azotu i tlenku węgla), wykorzystując w tym celu aparat...
1916
Jan Czochralski odkrywa metodę hodowli monokryształów
Berlin, Brandenburgia, Niemcy
Jan Czochralski dokonał przypadkowego odkrycia metody otrzymywania monokryształów metali podczas pracy w laboratorium w Berlinie, gdy w wyniku błędu...
1136
Bulla gnieźnieńska
Piza, Włochy
Bulla gnieźnieńska (tzw. Ex commisso nobis) to dokument papieża Innocentego II, który potwierdził granice...
1823-1839
Budowa Kanału Augustowskiego
Augustów, Podlasie, Polska
Budowa Kanału Augustowskiego była strategicznym przedsięwzięciem inżynieryjnym XIX wieku, zainicjowanym w celu stworzenia drogi wodnej łączącej dorzecza Wisły i Niemna, co miało...
1963
Pierwszy Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu
Opole, Warmia i Mazury, Polska
Pierwszy Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu zainaugurował działalność nowoczesnego amfiteatru, tworząc...
1846
Procesja religijna Edwarda Dembowskiego
Kraków, Małopolska, Polska
Procesja religijna prowadzona przez Edwarda Dembowskiego była próbą przełamania apatii chłopstwa i włączenia go do powstania krakowskiego poprzez pokojową manifestację z krzyżami i sztandarami. Wyruszając z...
1411
Stracenie Mikołaja z Ryńska
Grudziądz, Kujawy, Polska
Stracenie Mikołaja z Ryńska, założyciela i przywódcy Związku Jaszczurczego, było politycznym aktem represji dokonanym przez Krzyżaków w odwecie za aktywną współpracę rycerstwa pruskiego z Polską podczas...
1574
Ucieczka króla Henryka Walezego do Francji
Kraków, Małopolska, Polska
Ucieczka Henryka Walezego z Polski była bezprecedensowym skandalem politycznym, do którego doszło po zaledwie kilku miesiącach sprawowania przez niego władzy, gdy...
1505
Uchwalenie konstytucji Nihil Novi
Radom, Mazowsze, Polska
Uchwalenie konstytucji „Nihil novi” na sejmie w Radomiu stanowiło fundamentalny przełom w ustroju Rzeczypospolitej, wprowadzając zasadę...
1945
Wysadzenie zamku w Nowym Sączu
Nowy Sącz, Małopolska, Polska
Wysadzenie zamku w Nowym Sączu było aktem dywersyjnym przeprowadzonym w ostatnich dniach okupacji niemieckiej, mającym na celu zniszczenie zgromadzonego przez hitlerowców składu amunicji, w którym...
1990
Wybór Lecha Wałęsy na prezydenta Polski
Gdańsk, Pomorze, Polska
Wybór Lecha Wałęsy na prezydenta Polski w 1990 roku był zwieńczeniem procesu transformacji ustrojowej i pierwszą w historii Polski elekcją głowy państwa w wyborach powszechnych, bezpośrednich. Kandydatura Wałęsy...
1573
Podpisanie aktu Konfederacji Warszawskiej
Warszawa, Mazowszde, Polska
Podpisanie aktu Konfederacji Warszawskiej było jednym z najważniejszych wydarzeń w historii nowożytnej Polski, stanowiącym fundament polityki...
1740-1760
Powstanie Chasydyzmu – rewolucja mistyczna Izraela Baala Szem Towa
Międzybóż, Obwód winnicki, Ukraina
Powstanie chasydyzmu było głęboką przemianą religijną i społeczną w łonie judaizmu osiemnastowiecznej Europy Wschodniej. Jego założyciel, Izrael ben Eliezer, znany jako Baal Szem Tow (Beszt), zaproponował...
1997
Powódź tysiąclecia we Wrocławiu
Wrocław, Dolny Śląsk, Polska
Fala kulminacyjna na Odrze zalała około 40% powierzchni miasta, odcinając od świata m.in. Kozanów i paraliżując węzły komunikacyjne. Dramatyczna walka o Ostrów Tumski stała się...
1937
Wprowadzenie getta ławkowego na Uniwersytecie Warszawskim
Warszawa, Mazowsze, Polska
Rektor Uniwersytetu Warszawskiego, Włodzimierz Antoniewicz, wydał zarządzenie wprowadzające tzw. getto ławkowe, które nakazywało wydzielenie w salach wykładowych specjalnych miejsc dla studentów pochodzenia żydowskieg...
860-875
Powstanie grodu w Gieczu
Giecz, Wielkopolska, Polska
W latach 860–875 (szacunkowo) powstał gród w Gieczu, który stał się jednym z najważniejszych ośrodków wczesnopiastowskich, pełniąc funkcję...
1929
Powstanie i pierwszy lot PLL LOT
Pole Mokotowskie, Warszawa, Polska
Polskie Linie Lotnicze LOT rozpoczęły swoją działalność operacyjną 2 stycznia 1929 roku, wykonując historyczny, pierwszy komercyjny rejs pasażerski z warszawskiego...
1944
Zamach na Hitlera w Wilczym Szańcu
Gierłoż k. Kętrzyna, Polska
Zamach na Adolfa Hitlera w jego kwaterze głównej „Wilczy Szaniec” na Mazurach był najpoważniejszą próbą odsunięcia dyktatora od władzy przez wewnętrzną opozycję...
1920
Bunt Żeligowskiego
Wilno, Litwa
Bunt Żeligowskiego był sfingowaną operacją wojskową, przeprowadzoną na tajne polecenie Józefa Piłsudskiego przez gen. Lucjana Żeligowskiego i podległą mu...
1920
“Cud nad Wisłą” - bitwa pod Radzyminem
Radzymin, Mazowsze, Polska
Bitwa pod Radzyminem była jednym z najkrwawszych i najbardziej przełomowych starć w trakcie „Cudu nad Wisłą”. Miasto przechodziło z rąk do rąk, a jego upadek...
1924-1933
Budowa portu w Gdyni
Gdynia, Pomorze, Polska
Budowa portu w Gdyni była największą i najbardziej prestiżową inwestycją infrastrukturalną II Rzeczypospolitej, zainicjowaną w celu uniezależnienia polskiego handlu morskiego od...
1919
Uchwalenie “małej konstytucji” z 1919 roku
Warszawa, Mazowsze, Polska
Uchwalona przez Radę Regencyjną Dekret o tymczasowym ustroju organów naczelnych republiki formalnie zapoczątkował budowę struktur...
1985
Pierwszy udany przeszczep serca w Polsce
Zabrze, Śląsk, Polska
Pierwszy w pełni udany przeszczep serca w Polsce został przeprowadzony w Wojewódzkim Ośrodku Kardiochirurgii w Zabrzu przez zespół pod kierownictwem prof. Zbigniewa Religi. Pacjentem był...
1971
Otwarcie katowickiego "Spodka"
Katowice, Śląsk, Polska
Otwarcie hali widowiskowo-sportowej „Spodek” w Katowicach było najważniejszym wydarzeniem w ówczesnej polskiej architekturze modernistycznej, wieńczącym wieloletni proces budowy tego innowacyjnego obiektu. Konstrukcja...
1944
Zdobycie Monte Cassino
Monte Cassino, Lacjum, Włochy
18 maja 1944 roku żołnierze 2 Korpusu Polskiego generała Władysława Andersa zdobyli wzgórze Monte Cassino — jeden z najciężej bronionych punktów niemieckiej...
1981
Podpisanie Porozumień Sierpniowych
Gdańsk, Pomorze, Polska
31 sierpnia 1980 roku w Stoczni Gdańskiej podpisano Porozumienia Sierpniowe pomiędzy...
1794
Insurekcja warszawska
Stare Miasto, Warszawa, Polska
W dniach 17–18 kwietnia 1794 roku w Warszawie wybuchło powstanie przeciw rosyjskiemu garnizonowi, zorganizowane w ramach...
1846
Rabacja galicyjska
Zabór austriacki, Polska
W lutym i marcu 1846 roku w Galicji doszło do tzw. rabacji galicyjskiej, czyli chłopskiego powstania przeciw ziemiaństwu i dworom szlacheckim. Zainspirowane i częściowo podsycane...
1895
Założenie Lwowsko-Warszawskiej Szkoły Filozoficznej
Lwów, Obwód lwowski, Ukraina
Powstanie szkoły lwowsko-warszawskiej datuje się na rok 1895, kiedy to Kazimierz Twardowski objął katedrę filozofii na Uniwersytecie Lwowskim. Jego przyjazd...
1986
Wydanie opowiadania Wiedźmin w “Nowej Fantastyce”
Warszawa, Mazowsze, Polska
Wydanie opowiadania „Wiedźmin” autorstwa Andrzeja Sapkowskiego na łamach czasopisma „Nowa Fantastyka” jest uznawane za jeden z najważniejszych momentów...
1791
Uchwalenie Konstytucji 3 Maja
Warszawa, Mazowsze, Polska
3 maja 1791 roku Sejm Czteroletni uchwalił w Warszawie Konstytucję 3 Maja, pierwszą w Europie i drugą na świecie spisaną ustawę zasadniczą. Reformowała ona...
1250-1290
Odkrycie soli kamiennej w Wieliczce
Wieliczka, Małopolska, Polska
Według legendy, odkrycie soli w Wieliczce wiąże się z osobą węgierskiej królewny Kingi, żony Bolesława Wstydliwego. Według podania, Kinga wrzuciła...
1227
Zamach podczas zjazdu w Gąsawie
Gąsawa, Kujawy, Polska
Podczas zjazdu książąt piastowskich w Gąsawie, zorganizowanego w celu uregulowania sporów terytorialnych i dynastycznych, doszło do zbrojnego ataku na uczestników. Napastnicy, nasłani przez...
1965
Założenie Teatru Laboratorium przez Jerzego Grotowskiego
Wrocław, Dolny Śląsk, Polska
Jerzy Grotowski wraz z krytykiem Ludwikiem Flaszenem przenieśli Teatr 13 Rzędów z Opola do Wrocławia, przekształcając go w Instytut Badań Metod Aktorskich „Laboratorium”. Zespół porzucił...
1079
Egzekucja biskupa krakowskiego Stanisława
Kraków, Polska
Biskup krakowski Stanisław ze Szczepanowa został skazany na śmierć przez króla Bolesława II Szczodrego pod zarzutem zdrady stanu (bunt przeciwko monarsze). Według przekazów...
1993
Pogrzeb generała Władysława Sikorskiego na Wawelu
Wawel, Kraków, Polska
Trumna z prochami gen. Władysława Sikorskiego została sprowadzona z cmentarza wojskowego w Newark w Wielkiej Brytanii i uroczyście złożona...
1894
Odsłonięcie Panoramy Racławickiej we Lwowie
Lwów, Ukraina
Odsłonięcie Panoramy Racławickiej nastąpiło we Lwowie podczas otwarcia Powszechnej Wystawy Krajowej w Parku Stryjskim. Olbrzymie płótno...
1848
Odnalezienie idola ze Zbrucza
Liszkowice, Obwód tarnopolski, Ukraina
Kamienny posąg o czterech twarzach, znany jako Światowid ze Zbrucza, został dostrzeżony w wysychającym korycie rzeki przez miejscową ludność. Unikalny monument z wapienia, przedstawiający twarze domniemanych...
1569
Podpisanie unii lubelskiej – narodziny Rzeczypospolitej Obojga Narodów
Lublin, Lubelszczyzna, Polska
Akt unii lubelskiej, łączący Koronę Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie w Rzeczpospolitą Obojga Narodów, został zaprzysiężony na sejmie walnym na Zamku w Lublinie. Zamiast dotychczasowej...
1988
Debata telewizyjna pomiędzy Alfredem Miodowiczem i Lechem Wałęsą
Warszawa, Polska
Telewizyjna debata między Alfredem Miodowiczem (szefem reżimowego OPZZ) a Lechem Wałęsą (przewodniczącym zdelegalizowanej NSZZ „Solidarność”) była przełomowym...
1883
Strajk Szpularek
Żyrardów, Mazowsze, Polska
Strajk szpularek w Żyrardowie był pierwszym masowym i powszechnym strajkiem robotniczym na ziemiach polskich. Protest wybuchł w...
1655
Splądrowanie zamku Krzyżtopór przez Szwedów
Zamek Krzyżtopór, Polska
Zamek Krzyżtopór w Ujeździe został zajęty bez walki przez wojska szwedzkie pod dowództwem gen. Arvida Wittenberga w trakcie potopu szwedzkiego. Twierdza poddała się z powodu...
1771
Porwanie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego
Warszawa, Polska
Stanisław August Poniatowski został napadnięty i uprowadzony przez konfederatów barskich na rogu ulic Miodowej i Koziej w Warszawie, gdy wracał...
0
Chrzest Jakuba Franka
Warszawa, Polska
Jakub Frank, twórca heretyckiego ruchu żydowskiego, przyjął chrzest w warszawskiej archikatedrze św. Jana Chrzciciela po wygranej dyspucie teologicznej...
1211
Pierwsze miasto lokacyjne na ziemiach polskich
Złotoryja, Dolny Śląsk, Polska
Złotoryja otrzymała prawa miejskie na prawie magdeburskim od księcia Henryka I Brodatego, co czyni ją najstarszym miastem lokacyjnym na ziemiach polskich. Lokacja była wynikiem...
1044-1076
Ufundowanie klasztoru benedyktynów w Tyńcu
Tyniec, Kraków, Polska
Według tradycji i badań archeologicznych fundacji dokonał książę Kazimierz Odnowiciel lub jego syn Bolesław Śmiały, sprowadzając mnichów z...
990-992
Spisanie Dagome Iudex
Gniezno, Wielkopolska, Polska
Dagome iudex to najstarszy zachowany dokument dotyczący państwa polskiego, w którym terytorium to zostało po raz pierwszy precyzyjnie opisane...
2004
Wejście Polski do Unii Europejskiej
Plac Zamkowy, Warszawa, Polska
Wejście Polski do Unii Europejskiej było efektem wieloletnich przygotowań i zwieńczeniem procesu transformacji ustrojowej zapoczątkowanej po...
1880
Proces Ludwika Waryńskiego i socjalistów krakowskich
Kraków, Małopolska, Polska
Proces socjalistów krakowskich był pierwszą wielką, publiczną rozprawą sądową wymierzoną w ruch robotniczy na ziemiach polskich pod zaborami. Na ławie oskarżonych...
1829
Koronacja cara Mikołaja I na króla Polski
Zamek Królewski, Warszawa, Polska
Koronacja cara Mikołaja I na króla Polski była jedyną w historii ceremonią tego typu, zorganizowaną w Sali Senatorskiej Zamku Królewskiego w Warszawie zgodnie z postanowieniami kongresu wiedeńskiego. Rosyjski monarcha...
1924
Reforma montarna Grabskiego
Ministerstwo Skarbu, Warszawa, Polska
Ogłoszenie i wejście w życie reformy monetarnej Władysława Grabskiego stanowiło kluczowy krok w ratowaniu gospodarki II Rzeczypospolitej przed katastrofą hiperinflacji. Na mocy wcześniejszych...
1939
Wizyta Hitlera w zdobytej Warszawie
Warszawa, Polska
Jedyna wizyta Adolfa Hitlera w zdobytej Warszawie miała charakter wyłącznie propagandowy i służyła przypieczętowaniu klęski Polski w kampanii wrześniowej. Dyktator wylądował...
1911
Powstanie pierwszego filmu w Wytwórni Sfinks
Warszawa, Polska
Premiera filmu „Meir Ezofowicz” (lub według niektórych źródeł „Słodycz grzechu”) zapoczątkowała oficjalną działalność produkcyjną Warszawskiego Towarzystwa Udziałowego „Sfinks” – najważniejszej...
1953
Ucieczka Franciszka Jareckiego na wyspę Bornholm
Bornholm, Dania
Polski pilot wojskowy, ppor. Franciszek Jarecki, dokonał spektakularnej ucieczki na Zachód, pilotując najnowocześniejszy wówczas w polskim lotnictwie radziecki...
1312
Bunt wójta Alberta
Kraków, Małopolska, Polska
Bunt wójta Alberta był jednym z najpoważniejszych kryzysów władzy w średniowiecznym Krakowie, skierowanym przeciwko polityce króla Władysława Łokietka. Wójt Albert, dysponujący...
1385
Podpisanie unii w Krewie
Krewo, Białoruś
Akt unii w Krewie był kluczowym porozumieniem politycznym zawartym między Wielkim Księstwem Litewskim a Królestwem Polskim, które położyło podwaliny pod przyszłą unię personalną obu państw. Dokument został...
1958
Start pierwszego polskiego komputera XYZ
Warszawa, Mazowsze, Polska
Uruchomienie komputera XYZ, pierwszej polskiej maszyny cyfrowej, było kamieniem milowym w rozwoju...
1613
Pierwsza publiczna sekcja zwłok na ziemiach polskich
Gdańsk, Pomorze, Polska
Pierwsza publiczna sekcja zwłok na ziemiach Rzeczypospolitej została przeprowadzona 27 lutego 1613 roku w Gdańsku. Wykonał ją lekarz i profesor medycyny Gdańskiego Gimnazjum Akademickiego, Joachim Oelhaf. Przedmiotem...
1448
Spisanie Banderia Prutenorum przez Jana Długosza 1448
Kraków, Małopolska, Polska
Banderia Prutenorum (Chorągwie pruskie) to iluminowany rękopis sporządzony na polecenie kardynała Zbigniewa Oleśnickiego przez historyka Jana Długosza oraz malarza Stanisława Durinka. Dzieło stanowi...
1339
Sąd papieski w Warszawie
Warszawa, Mazowsze, Polska
Sąd papieski w Warszawie został zwołany w 1339 roku w celu rozstrzygnięcia sporu polsko-krzyżackiego dotyczącego zagarnięcia przez Zakon Krzyżacki...
1137
Założenie klasztoru Cystersów w Kołbaczu
Kołbacz, Zachodniopomorskie, Polska
Fundacja klasztoru cystersów w Kołbaczu była jednym z kluczowych momentów procesu chrystianizacji Pomorza Zachodniego oraz ekspansji zakonu na te tereny. Klasztor został ufundowany...
1943
Ucieczka rotmistrza Witolda Pileckiego z Auschwitz
Auschwitz-Birkenau, Oświęcim, Polska
Rotmistrz Witold Pilecki (nr obozowy 4859) zbiegł z obozu w nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku wraz z dwoma towarzyszami: Janem Redzejem i Edwardem Ciesielskim. Ucieczka odbyła się...
1918
Podpisanie traktatu brzeskiego między państwami centralnymi a Rosją Radzicką
Brześć Litewski, Litwa
Podpisany w marcu 1918 roku traktat brzeski między Rosją Radziecką a państwami centralnymi formalnie wycofał Moskwę z I wojny światowej. Z polskiej perspektywy...
1830
Atak na Belweder podczas Nocy Listopadowej
Pałac Belwederski, Warszawa, Polska
29 listopada 1830 roku w Warszawie grupa spiskowców z Szkół Podchorążych Piechoty, dowodzona przez Piotra Wysockiego, zaatakowała Belweder – rezydencję...
1112-1113
Oślepienie Zbigniewa przez Bolesława Krzywoustego
Katedra w Płocku, Mazowsze, Polska
W 1112 lub 1113 r. książę Bolesław III Krzywousty kazał oślepić swojego przyrodniego brata Zbigniewa, którego wcześniej...
1364
Założenie Akademii Krakowskiej
Kraków, Polska
Akt założenia Akademii Krakowskiej (późniejszego Uniwersytetu Jagiellońskiego) przez króla Kazimierza Wielkiego stanowił przełomowy moment...
1981
Wprowadzenie Stanu Wojennego
„Studio-bunkier” przy ul. Żwirki i Wigury w Warszawie, Warszawa, Polska
13 grudnia 1981 roku w Polsce wprowadzono stan wojenny decyzją władz PRL na czele z gen. Wojciechem Jaruzelskim
1410
Bitwa pod Koronowem
Koronowo, Kujawy, Polska
Bitwa pod Koronowem była jednym z kluczowych starć wojny polsko-krzyżackiej, rozegranym zaledwie kilka miesięcy po zwycięstwie pod Grunwaldem. Wojska polskie pod dowództwem...
1543
Wydanie "De revolutionibus orbium coelestium" Mikołaja Kopernika
Norymberga, Niemcy
Dzieło De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich) Mikołaja Kopernika zostało wydane w Norymberdze w oficynie Jana Petreiusa. Publikacja ta...
1830
Odsłonięcie pomnika Mikołaja Kopernika w Warszawie
Warszawa, Polska
Pomnik Mikołaja Kopernika w Warszawie, dłuta słynnego duńskiego rzeźbiarza Bertela Thorvaldsena, został uroczyście odsłonięty na placu...
1854
Uruchomienie najstarszej na świecie kopalni ropy naftowej w Bóbrce
Bóbrka, Podkarpacie, Polska
W 1854 roku w Bóbrce na Podkarpaciu uruchomiono pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej o charakterze przemysłowym, założoną przez...
1794
Rzeź Pragi
Praga, Warszawa, Polska
4 listopada 1794 roku, podczas tłumienia insurekcji kościuszkowskiej, wojska rosyjskie...
1981
Ucieczka pułkownika Ryszarda Kuklińskiego z Warszawy
Warszawa, Polska
7 listopada 1981 roku pułkownik Ryszard Kukliński, oficer Sztabu Generalnego Wojska Polskiego współpracujący z CIA, został w tajemnicy ewakuowany...
1966
Defilada Tysiąclecia Państwa Polskiego
Plac Defilad, Warszawa, Polska
22 lipca 1966 roku w Warszawie odbyła się Wielka Defilada Tysiąclecia Państwa Polskiego...
1944
Podpisanie aktu kapitulacji Powstania Warszawskiego
Ożarów Mazowiecki, Polska
2 października 1944 roku w Ożarowie Mazowieckim przedstawiciele Armii Krajowej podpisali z Niemcami akt kapitulacji Powstania Warszawskiego...
1864
Śmierć Romualda Traugutta
Cytadela Warszawska, Polska
5 sierpnia 1864 roku na stokach Cytadeli Warszawskiej przez powieszenie stracono Romualda Traugutta...
1794
Przysięga Tadeusza Kościuszki na Rynku w Krakowie
Rynek Główny, Kraków, Polska
Na krakowskim Rynku Głównym Tadeusz Kościuszko ogłosił i zaprzysiągł rozpoczęcie insurekcji przeciw Rosji i Prusom...
1525
Hołd Pruski
Rynek Główny, Kraków, Polska
Uroczysty akt złożony na rynku w Krakowie przez wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna królowi Polski Zygmuntowi I Staremu. Na mocy...
1410
Bitwa pod Grunwaldem
Grunwald, Kujawy, Polska
Wielka bitwa średniowiecznej Europy stoczona między wojskami polsko-litewskimi dowodzonymi przez Władysława Jagiełłę a armią Zakonu Krzyżackiego...
997
Męczeńska śmierć św. Wojciecha
Prusy, Polska
23 kwietnia 997 roku św. Wojciech (Adalbert), biskup praski i misjonarz, zginął podczas wyprawy misyjnej do Prus, gdzie został zabity przez pogańskich Prusów. Jego śmierć...
1549
Założenie Akademii Zamojskiej
Zamość, Lubelszczyzna, Polska
15 marca 1594 roku w Zamościu Jan Zamoyski uzyskał od papieża Klemensa VIII bullę zatwierdzającą utworzenie Akademii Zamojskiej, która zaczęła działać jako...
1900
Wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny
Bronowice, Małopolska, Polska
20 listopada 1900 roku w podkrakowskich Bronowicach odbyło się wesele poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną. Uroczystość zgromadziła...
1944
Wielka ucieczka z obozu Stalag Luft III w Żaganiu
Żagań, Polska
W nocy z 24 na 25 marca 1944 roku z niemieckiego obozu jenieckiego Stalag Luft III w Żaganiu (Sagan) grupa alianckich jeńców wojennych przeprowadziła masową ucieczkę...
1968
Samospalenie Ryszarda Siwca na Stadionie Dziesięciolecia
Stadion Dziesięciolecia, Warszawa, Polska
8 września 1968 roku podczas centralnych dożynek na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie Ryszard Siwiec, były żołnierz AK, dokonał samospalenia w proteście...
1949-1956
Budowa Nowej Huty
Kraków, Małopolskie, Polska
W 1949 roku rozpoczęto budowę Nowej Huty pod Krakowem jako socjalistycznego miasta przemysłowego związanego z...
1981
Pacyfikacja strajku w kopalni „Wujek”
Katowice, Śląskie, Polska
16 grudnia 1981 roku w Katowicach oddziały ZOMO i wojska pacyfikowały strajk w kopalni „Wujek”, prowadzony w proteście przeciw...
1953
Aresztowanie i internowanie kardynała Stefana Wyszyńskiego
Warszawa, pałac arcybiskupi, Mazowsze, Polska
25 września 1953 roku władze komunistyczne PRL aresztowały prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego, oskarżając go o działalność przeciw państwu. Jeszcze tej samej nocy został wywieziony z Warszawy i internowany kolejno w...
972
Bitwa pod Cedynią
Cedynia i okolice Odry, Zachodniopomorskie, Polska
Bitwa pod Cedynią była jednym z pierwszych udokumentowanych starć zbrojnych państwa Polan z sąsiednimi siłami niemieckimi, stoczonym w 972 roku. Doszło do niej nad Odrą między wojskami Mieszka I a oddziałami margrabie...
1109
Bitwa pod Nakłem
Nakło nad Notecią, Kujawy i Pomorze, Polska
W dniu 10 sierpnia 1109 roku wojska księcia Bolesława Krzywoustego stoczyły pod Nakłem zwycięską bitwę z Pomorzanami podczas wyprawy mającej na celu podporządkowanie Pomorza. Pomorzanie próbowali przerwać oblężenie gr...
1776-1784
Budowa kaplicy czaszek w Kudowie-Zdroju
Kaplica Czaszek, Czermna, Dolny Śląsk, Polska
Kaplica Czaszek w dzielnicy Czermna w Kudowie-Zdroju została wybudowana w latach 1776–1784 z inicjatywy miejscowego proboszcza księdza Wacława Tomaszka. Powstała jako ossuarium, w którym zgromadzono szczątki ofiar woj...
966
Chrzest Polski
Ostrów Lednicki / Gniezno, Wielkopolska, Polska
Chrzest Polski miał miejsce w 966 roku, gdy książę Mieszko I przyjął chrzest najprawdopodobniej za pośrednictwem Czech i w związku z małżeństwem z księżniczką Dobrawą. Wydarzenie to zapoczątkowało chrystianizację pańs...
1789
Czarna procesja w Warszawie
Zamek Królewski i centrum Warszawy, Mazowsze, Polska
2 grudnia 1789 roku w Warszawie odbyła się tzw. Czarna procesja, czyli demonstracja przedstawicieli miast królewskich podczas obrad Sejmu Czteroletniego. Mieszczanie, ubrani na czarno, złożyli królowi Stanisławowi Aug...
1980
Katastrofa kolejowa pod Otłoczynem
okolice Otłoczyna, Kujawy i Pomorze, Polska
19 sierpnia 1980 roku pod Otłoczynem doszło do największej katastrofy kolejowej w powojennej Polsce, gdy pociąg osobowy zderzył się czołowo z pociągiem towarowym. Do tragedii doprowadził błąd dyżurnego ruchu i nieupra...
1025
Koronacja Bolesława Chrobrego na pierwszego Króla Polski
Katedra gnieźnieńska, Wielkopolska, Polska
W 1025 roku w Gnieźnie odbyła się koronacja Bolesława I Chrobrego na pierwszego króla Polski, najprawdopodobniej tuż przed jego śmiercią. Akt ten był zwieńczeniem wieloletnich starań o niezależność państwa Piastów i u...
1038-1039
Najazd czeskiego księcia Brzetysława na Gniezno
Gniezno, Wielkopolska, Polska
W 1038 roku (według części źródeł 1039 roku) książę czeski Brzetysław I dokonał najazdu na osłabione państwo piastowskie, którego centrum stanowiły Wielkopolska i Gniezno. Wykorzystując kryzys wewnętrzny i brak silnej...
1939
Obrona Helu
Hel, Pomorze, Polska
Hel był jedną z kluczowych pozycji obronnych Polski podczas kampanii wrześniowej 1939 roku, w ramach wydarzeń II wojny światowej. Półwysep został odcięty od lądu już na początku walk, co wymusiło obronę w izolacji prz...
1992
Odkrycie pierwszej egzoplanety przez Aleksandara Wolszczańskiego
Radioteleskop Arecibo, Arecibo, Portoryko
W 1992 roku polski astronom Aleksander Wolszczan ogłosił odkrycie pierwszych w historii potwierdzonych planet pozasłonecznych, krążących wokół pulsara PSR B1257+12. Odkrycie, dokonane wspólnie z Dale’em Frailem, zrewo...
1491
Pierwsza papiernia w Polsce
Prądnik Czerwony, Kraków, Małopolska, Polska
Pierwsza papiernia na ziemiach polskich została założona w 1491 roku w Prądniku Czerwonym koło Krakowa, na terenach należących do klasztoru Świętego Ducha. Była to czerpalnia papieru, która zapoczątkowała rozwój rodzi...
1477-1489
Powstanie ołtarza Wita Stwosza w Krakowie
Bazylika Mariacka, Kraków, Małopolska, Polska
Monumentalny ołtarz autorstwa Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie powstawał w latach 1477–1489. Dzieło, uznawane za jeden z najwybitniejszych przykładów późnogotyckiej sztuki w Europie, zostało wykonane na za...
1773
Protest Tadeusza Rejtana
Zamek Królewski, Warszawa, Mazowsze, Polska
21 kwietnia 1773 roku podczas obrad Sejmu Rozbiorowego w Warszawie poseł Tadeusz Rejtan w dramatycznym geście próbował uniemożliwić zatwierdzenie pierwszego rozbioru Polski, blokując wyjście z sali obrad i wzywając po...
1945
Przejęcie Torpedowni Babie Doły przez Ludowe Wojsko Polskie
Torpedownia Babie Doły, Gdynia, Pomorze, Polska
Torpedownia Babie Doły została przejęta przez Ludowe Wojsko Polskie po II wojnie światowej, w ramach przejmowania i adaptacji niemieckiej infrastruktury wojskowej na potrzeby armii PRL. Obiekt, zbudowany w czasie okup...
1939
Przemówienia radiowe Stefana Starzyńskiego podczas oblężenia Warszawy
Warszawa, centrum / Polskie Radio, Mazowsze, Polska
W czasie oblężenia Warszawy we wrześniu 1939 roku prezydent stolicy Stefan Starzyński wygłaszał przez Polskie Radio cykliczne przemówienia, w których informował o sytuacji w mieście i podtrzymywał morale mieszkańców....
1919
Przyjazd Ignacego Paderewskiego do Poznania
Poznań, Hotel Bazar, Wielkopolska, Polska
26 grudnia 1918 roku Ignacy Jan Paderewski przybył do Poznania, gdzie został entuzjastycznie powitany przez mieszkańców miasta. Jego wizyta i przemówienie stały się bezpośrednim impulsem do wybuchu powstania wielkopol...
1970
Robotnicy niosący ciało Zbigniewa Godlewskiego
Gdynia, centrum, Pomorze, Polska
16 grudnia 1970 roku w Gdyni, podczas protestów robotniczych na Wybrzeżu, zastrzelono Zbigniewa Godlewskiego, jednego z uczestników demonstracji. Następnego dnia jego ciało niesione było na drzwiach przez robotników i...
1901-1902
Strajk dzieci we Wrześni
Września, Wielkopolska, Polska
W latach 1901–1902 we Wrześni uczniowie miejscowej szkoły elementarnej rozpoczęli strajk przeciwko nauczaniu religii w języku niemieckim, odmawiając udzielania odpowiedzi po niemiecku. Najbardziej znane represje miały...
1734
Ucieczka Stanisława Leszczyńskiego z Gdańska
Gdańsk, Pomorze, Polska
W 1734 roku, w czasie wojny o sukcesję polską, król Stanisław Leszczyński po nieudanej obronie Gdańska, który został oblężony przez wojska rosyjsko-saskie, potajemnie opuścił miasto i udał się na emigrację. Ucieczka z...
1973
Uruchomienie polskiej fabryki Fiata 126p w Bielsku-Białej
Bielsko-Biała, dawna FSM, Śląsk, Polska
Uruchomienie produkcji Fiata 126p w Bielsku-Białej (FSM) nastąpiło 22 lipca 1973 r., kiedy oficjalnie ruszyła seryjna produkcja „malucha”, czyli jednego z najważniejszych samochodów w historii PRL. Pierwsze egzemplarz...
1956
Wiec poparcia dla Władysława Gomułki
Plac Defilad, Warszawa, Mazowsze, Polska
W październiku 1956 roku w Warszawie odbył się masowy wiec poparcia dla Władysława Gomułki, który powrócił do władzy w okresie tzw. „odwilży październikowej”. Na placach stolicy zgromadziły się setki tysięcy osób, dom...
1415
Wielkie zaćmienie Słońca podczas podróży Władysława Jagiełły na Litwę
okolice trasy Kobryń - Myto / Lida, dawne Wielkie Księstwo Litewskie, Białoruś
W trakcie podróży króla Władysława Jagiełły na Litwę doszło do całkowitego zaćmienia Słońca, które zostało odnotowane 7 czerwca 1415 roku. Zjawisko miało duże znaczenie dla ówczesnych obserwatorów, ponieważ nagłe ście...
960-980
Włączenie terytorium Wiślan do państwa Mieszka I
Małopolska / Kraków, Małopolska, Polska
W drugiej połowie X wieku Mieszko I przejął kontrolę nad ziemiami Wiślan, obejmującymi Małopolskę wraz z Krakowem. Włączenie tych terenów najpewniej nie miało charakteru jednorazowej bitwy, lecz było procesem stopniow...
1661
Wydanie pierwszej gazety w Polsce
Kraków, Stare Miasto, Małopolska, Polska
Pierwsza polska gazeta, „Merkuriusz Polski Ordynaryjny”, została wydana 3 stycznia 1661 roku w Krakowie. Było to pierwsze periodyczne czasopismo drukowane w języku polskim, powstałe z inicjatywy dworu królewskiego Jan...
1944
Zamach na Franza Kutscherę
Aleje Ujazdowskie, Warszawa, Mazowsze, Polska
1 lutego 1944 roku w Warszawie żołnierze Armii Krajowej przeprowadzili udany zamach na zbrodniarza wojennego, SS-Brigadeführera Franza Kutscherę, dowódcę SS i policji na dystrykt warszawski Generalnego Gubernatorstwa....
1521
Zawieszenie dzwonu Zygmunta na katedrze wawelskiej
Katedra wawelska, Kraków, Małopolska, Polska
Słynny Dzwon Zygmunta został zawieszony na wieży katedry wawelskiej w Krakowie 13 lipca 1521 roku. Dzwon odlano na polecenie króla Zygmunta I Starego w krakowskiej ludwisarni Hansa Behama. Ważący niemal 13 ton dzwon s...
936-985
Budowa palatium w Ostrowie Lednickim
Ostrów Lednicki, Wielkopolska, Polska
Między około 936 a 985 rokiem na Ostrowie Lednickim wzniesiono kamienne palatium z kaplicą pałacową.
1260
Pierwszy Gdański Jarmark św. Dominika
Kościół św. Mikołaja, Gdańsk, Pomorze, Polska
W 1260 roku dominikanie z Gdańska otrzymali przywilej organizacji odpustowego jarmarku przy kościele św. Mikołaja.
1112-1116
Powstanie kroniki Galla Anonima
Płock / Wzgórze Tumskie, Mazowsze, Polska
Na początku XII wieku na dworze Bolesława Krzywoustego powstała pierwsza polska kronika opisująca dzieje Piastów.
1030-1041
Reakcja pogańska
Gniezno i Wielkopolska, Wielkopolska, Polska
W latach 1030–1041 państwo Piastów pogrążyło się w kryzysie związanym z buntami przeciwko władzy książęcej i nowemu porządkowi po chrystianizacji.
1572
Śmierć króla Zygmunta Augusta
Knyszyn, rejon dawnego dworu królewskiego, Podlasie, Polska
7 lipca 1572 roku w dworze królewskim w Knyszynie zmarł Zygmunt II August, ostatni król Polski z dynastii Jagiellonów.
1289
Ucieczka Władysława Łokietka z Krakowa
Klasztor franciszkanów, Kraków, Małopolska, Polska
W 1289 roku Władysław Łokietek musiał uciekać z Krakowa po wkroczeniu wojsk Henryka IV Probusa.
1228
Przybycie Krzyżaków do ziemi chełmińskiej
Ziemia chełmińska, Ziemia chełmińska, Polska
W 1228 roku książę Konrad I Mazowiecki sprowadził Krzyżaków do ziemi chełmińskiej, licząc na ich pomoc w obronie Mazowsza przed najazdami Prusów.
1967
"Panoramiczny happening morski" Tadeusza Kantora
Plaża w Łazach, Polska
W sierpniu 1967 roku w Łazach odbył się jeden z najbardziej złożonych happeningów Tadeusza Kantora, zrealizowany podczas V Pleneru Koszalińskiego. Na plaży i w morzu artyści oraz widzowie uczestniczyli w kilku równole...
1939
Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku
Poczta Polska, Gdańsk, Polska
1 września 1939 roku o świcie 56 polskich pocztowców broniło gmachu Poczty Polskiej w Gdańsku przed atakiem około 180 funkcjonariuszy SS, SA i policji gdańskiej, wspieranych przez samochody pancerne i artylerię. Walki...
1971
Pożar rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach
Rafineria w Czechowicach-Dziedzicach, Polska
26 czerwca 1971 roku podczas burzy piorun uderzył w zbiornik ropy w Rafinerii Nafty w Czechowicach-Dziedzicach, powodując zapłon ogromnych ilości surowca. Ogień objął instalacje zakładu, a w trakcie akcji gaśniczej do...
1364
Uczta u Wierzynka
Rynek Główny 16, Kraków, Polska
We wrześniu 1364 roku w Krakowie odbył się zjazd monarchów z Europy Środkowej, którego centralnym punktem była słynna uczta u Wierzynka. Na zaproszenie Kazimierza Wielkiego przybyli m.in. cesarz Karol IV Luksemburski,...
1995
Uroczyste otwarcie Metra w Warszawie
Stacja metra Wilanowska, Warszawa, Polska
7 kwietnia 1995 roku otwarto pierwszy odcinek warszawskiego metra, łączący Kabaty ze Śródmieściem na trasie 11,5 km i 11 stacjach. W uroczystości...
1914
Wkroczenie Legionów Piłsudskiego do Kielc
Kielce, Polska
12 sierpnia 1914 roku do Kielc wkroczyły oddziały I Kompanii Kadrowej Józefa Piłsudskiego, które ruszyły z Krakowa z zamiarem wywołania powstania w zaborze rosyjskim. Do miasta jako pierwszy dotarł patrol kawalerii Wł...
1920
Zaślubiny Polski z morzem
Port w Pucku, Polska
10 lutego 1920 roku w Pucku gen. Józef Haller dokonał symbolicznych zaślubin Polski z morzem po odzyskaniu dostępu do Bałtyku na mocy traktatu wersalskiego. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele rządu, wojska i...
1908
"Akcja czterech premierów" – napad na pociąg pod Bezdanami
Bezdany, Litwa
26 września 1908 roku członkowie Organizacji Bojowej PPS, w tym Józef Piłsudski oraz trzej przyszli premierzy II RP, Walery Sławek, Aleksander Prystor i Tomasz Arciszewski, przeprowadzili zbrojną akcję na rosyjski poc...
1866
"Polski Ikar" – pierwszy lot Jana Wnęka
Odporyszów, Polska
W 1866 roku w Odporyszowie na terenie Galicji Jan Wnęk, domorosły konstruktor, wykonał pierwszy ze swoich lotów, przypinając własnoręcznie skonstruowane skrzydła i startując ze wzgórza, a następnie z wieży dzwonnicy p...
1241
Bitwa pod Legnicą
Legnickie Pole, Polska
9 kwietnia 1241 roku pod Legnicą doszło do starcia wojsk księcia Henryka II Pobożnego z armią mongolską podczas najazdu tatarskiego na Europę Środkową. Siły polskie i rycerstwo z różnych części regionu próbowały zatrz...
1717
Koronacja obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej
Jasna Góra, Częstochowa, Polska
8 września 1717 roku na Jasnej Górze w Częstochowie dokonano pierwszej w Polsce koronacji obrazu Matki Boskiej dekretem papieskim. W uroczystości wzięło udział około 200 tysięcy pielgrzymów, a sam obraz został uroczyś...
1655
Oblężenie Jasnej Góry
Jasna Góra, Częstochowa, Polska
W listopadzie 1655 roku wojska szwedzkie podczas potopu rozpoczęły oblężenie klasztoru na Jasnej Górze w Częstochowie, bronionego przez około 300 żołnierzy i zakonników pod dowództwem przeora Augustyna Kordeckiego. Pr...
1991
Pierwsza sesja Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie
Nowy Świat 6/12, Warszawa, Polska
16 kwietnia 1991 roku odbyła się pierwsza sesja Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, która rozpoczęła notowania zaledwie pięciu spółek: Tonsil, Próchnik, Krosno, Kable oraz Exbud. Handel odbywał się w niewielkie...
1992
Pierwszy McDonald’s w Polsce
Marszałkowska 126, Warszawa, Polska
17 czerwca 1992 roku przy ulicy Marszałkowskiej w Warszawie otwarto pierwszy w Polsce restauracyjny lokal McDonald’s. Wydarzenie przyciągnęło ogromne tłumy: przed wejściem ustawiały się długie kolejki, a otwarcie stał...
1948
Wizyta Pabla Picassa w Warszawie
Deotymy 48, Warszawa, Polska
W 1948 roku do Warszawy przyjechał Pablo Picasso, który odwiedził zniszczone miasto odbudowujące się po II wojnie światowej. Artysta, poruszony skalą ruin i wysiłkiem odbudowy, wykonał rysunek warszawskiej Syrenki – n...
1938
Wkroczenie wojsk polskich do Zaolzia
Zaolzie, Czechy
2 października 1938 roku, po układzie monachijskim i osłabieniu Czechosłowacji, wojska polskie wkroczyły na Zaolzie i przejęły kontrolę nad spornym obszarem. Operacja była szybka i przeprowadzona bez większych walk, a...
1922
Zabójstwo prezydenta Gabriela Narutowicza
Zachęta, Warszawa, Polska
16 grudnia 1922 roku Gabriel Narutowicz, pierwszy prezydent II Rzeczypospolitej, został zastrzelony w warszawskiej „Zachęcie” podczas otwarcia wystawy sztuki. Zamachowcem był zadeklarowany narodowiec i malarz Eligiusz...
1952-1955
Budowa Pałacu Kultury i Nauki
Pałac Kultury i Nauki, Warszawa, Polska
W latach 1952–1955 w centrum zniszczonej Warszawy wzniesiono Pałac Kultury i Nauki, nazywany „darem narodu radzieckiego dla narodu polskiego”. Monumentalny wieżowiec, zaprojektowany przez radzieckiego architekta Lwa R...
1987
Happening "Krasnale" Pomarańczowej Alternatywy
Ulica Świdnicka, Wrocław, Polska
1 czerwca 1987 roku na ulicy Świdnickiej we Wrocławiu Pomarańczowa Alternatywa zorganizowała jeden ze swoich najsłynniejszych antykomunistycznych happeningów — „Krasnale”. Uczestnicy w pomarańczowych czapkach, rozdawa...
1611
Hołd carów ruskich przed królem Zygmuntem III Wazą
Zamek Królewski, Warszawa, Polska
29 października 1611 roku na Zamku Królewskim w Warszawie doszło do sceny bez precedensu: zdetronizowany car Wasyl IV Szujski i jego bracia bili pokłony przed Zygmuntem III Wazą, całując rękę polskiego monarchy. Był t...
1967
Koncert The Rolling Stones w Sali Kongresowej w Warszawie
Sala Kongresowa, Warszawa, Polska
13 kwietnia 1967 roku w warszawskiej Sali Kongresowej wystąpił zespół The Rolling Stones — pierwszy tak wielki rockowy zespół zza żelaznej kurtyny, który zagrał w państwie bloku wschodniego. Koncert stał się dla młody...
1911
Maria Skłodowska-Curie odbiera drugą Nagrodę Nobla
Sztokholm, dawna Royal Swedish Academy of Music, Szwecja
9 grudnia 1911 roku Maria Skłodowska-Curie odebrała w Sztokholmie swoją drugą Nagrodę Nobla — tym razem z chemii, za odkrycie radu i polonu oraz badania nad promieniotwórczością. Została pierwszą osobą w historii wyró...
1946
Otwarcie odbudowanego Mostu Poniatowskiego
Most Poniatowskiego, Warszawa, Polska
22 lipca 1946 roku tłumy warszawiaków zebrały się na otwarciu odbudowanego Mostu Poniatowskiego — jednej z pierwszych wielkich inwestycji powojennej stolicy. Niemcy wysadzili przeprawę podczas Powstania Warszawskiego,...
1850
Wielki Pożar Krakowa
Stare Miasto, Kraków, Polska
18 lipca 1850 roku w Krakowie wybuchł wielki pożar, który w kilka godzin objął dużą część Starego Miasta. Ogień, podsycany wiatrem i drewnianą zabudową, niszczył kolejne kamienice, kościoły i klasztory, a mieszkańcy b...
1921-1926
Zburzenie soboru św. Aleksandra Newskiego na Placu Saskim
Plac Saski, Warszawa, Polska
W latach 20. XX wieku w niepodległej Warszawie rozpoczęto rozbiórkę monumentalnego soboru św. Aleksandra Newskiego stojącego na dawnym Placu Saskim, który w czasach zaborów miał podkreślać rosyjską dominację w mieście...
1000
Zjazd gnieźnieński
Katedra gnieźnieńska, Polska
W marcu 1000 roku do Gniezna przybył cesarz Otton III, by pomodlić się przy grobie św. Wojciecha i spotkać z Bolesławem Chrobrym — władcą młodego, ale coraz silniejszego państwa polskiego. Podczas zjazdu cesarz symbol...
1962
"Napad stulecia" na bank w Wołowie
Wołów, dawny oddział NBP, Polska
W nocy z niedzieli na poniedziałek pięcioosobowa grupa włamywaczy dokonała najbardziej spektakularnego skoku w historii PRL, okradając skarbiec Narodowego Banku Polskiego przy ul. Jasnej w Wołowie. Sprawcy, wśród któr...
1689
Egzekucja Kazimierza Łyszczyńskiego
Rynek Starego Miasta, Warszawa, Polska
Na warszawskim Rynku Starym dokonano brutalnej egzekucji Kazimierza Łyszczyńskiego, szlachcica i filozofa, którego oskarżono o bezbożność na podstawie prywatnych notatek wykradzionych przez dłużnika. Choć polskie praw...
1853
Ignacy Łukasiewicz zapala pierwszą lampę naftową
Lwów, Łyczaków, Ukraina
W mrocznej sali lwowskiego szpitala na Łyczakowie Ignacy Łukasiewicz dokonał cudu techniki, zapalając pierwszą na świecie skonstruowaną przez siebie lampę naftową podczas pilnej nocnej operacji. Wynalazca, będący z za...
1901-1902
Jan Szczepanik testuje kamizelkę kuloodporną
Tarnów, Polska
W swojej tarnowskiej pracowni Jan Szczepanik, genialny samouk z Galicji, dopracował rewolucyjną kamizelkę kuloodporną wykonaną z gęsto tkanych warstw jedwabiu i cienkich stalowych blach. Choć pomysł narodził się we ws...
1938
Nieudany lot balonu "Gwiazda Polski"
Dolina Chochołowska, Polska
W mroźny poranek 14 października 1938 r. w Dolinie Chochołowskiej tysiące gapiów i naukowców obserwowało przygotowania do startu gigantycznego balonu „Gwiazda Polski”, którego powłoka miała objętość aż 124 700 metrów...
1775
Ostatni proces o czary w Polsce
Doruchów, Polska
Przez lata Doruchów uznawany był za miejsce ostatniego w Polsce stosu, na którym w 1775 roku miało zginąć aż 14 kobiet oskarżonych o czary i rzucanie uroków. Wydarzenie to urosło do rangi symbolu mroków sarmatyzmu, kt...
1979
Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
Plac Piłsudskiego, Warszawa, Polska
2 czerwca 1979 roku papież Jan Paweł II wygłosił homilię na Pl. Zwycięstwa, obecnie jest to Plac Piłsudskiego w Warszawie. Zakończył ją słynnym już cytatem "Niech zstąpi Duch Twój! Niech zstąpi Duch Twój i odnowi obli...
1896
Pierwsza projekcja kinowa w Polsce
Teatr im. Juliusza Słowackiego, Kraków, Polska
Niespełna rok po paryskim debiucie kinematografu, krakowska publiczność zgromadzona w Teatrze Miejskim, dzisiejszym Teatrze im. Juliusza Słowackiego, mogła po raz pierwszy zobaczyć na własne oczy ożywione fotografie....
1935
Pogrzeb Józefa Piłsudskiego w Krakowie
Wawel i Stare Miasto, Kraków, Polska
18 maja 1935 roku Kraków stał się sceną jednej z największych manifestacji żałobnych w historii II Rzeczypospolitej. Kondukt pogrzebowy Józefa Piłsudskiego przeszedł ulicami miasta wśród tłumów liczących setki tysięcy...
1932
Złamanie szyfru Enigmy przez Mariana Rejewskiego
Pałac Saski, Warszawa, Polska
Zamiast w zakurzonych archiwach, polska walka z Enigmą zaczęła się w luksusowych wnętrzach Pałacu Saskiego, gdzie mieściła się siedziba "dwójki", czyli polskiego wywiadu wojskowego. To tam zatrudniony w Biurze Szyfrów...
1939
Obrona Westerplatte
Westerplatte, Gdańsk, Polska
1 września 1939 roku pancernik „Schleswig-Holstein” rozpoczął ostrzał Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, a niemieckie oddziały SS, SA i policji gdańskiej ruszyły do szturmu na polski garnizon liczący ok....