Pierwsza wolna elekcja

Kontekst wydarzenia

Po śmierci ostatniego z Jagiellonów, Zygmunta II Augusta, szlachta polska wprowadziła nową zasadę wyboru króla – elekcję viritim, czyli osobisty udział każdego szlachcica w głosowaniu. Na polach wsi Kamion zgromadziły się tysiące szlachty, aby wybrać następcę tronu. Było to wydarzenie bez precedensu w skali europejskiej, które na trwałe zmieniło ustrój Rzeczypospolitej, czyniąc ją monarchią elekcyjną. W wyniku głosowania na króla wybrano Henryka Walezego. Aby objąć tron, musiał on podpisać tzw. Artykuły Henrykowskie oraz pacta conventa, co stanowiło fundament ustroju demokracji szlacheckiej i gwarantowało szlachcie wpływ na politykę państwa, w tym prawo do wypowiedzenia posłuszeństwa władcy, jeśli naruszyłby on przywileje stanowe.